“Pse shpirti im e zgjodhi përvojën shqiptare?” Me këtë pyetje e nisa esenë time origjinale. E përshkrova si kërkim personal për kuptim, jo si mësim historie apo pretendim për të vërtetën absolute.
Pyetja më çoi në dy drejtime: te historitë që i tregojmë për veten dhe te ajo që mund të ndërtoja unë. Te e dyta, përvoja ime më jep diçka konkrete për të thënë.
Një lidhje për të cilën mund të punoja
Në atë ese e lidha dua.com me tri ide: bëhu ai që dëshiron të jesh, gjeje personin tënd, rrituni bashkë. Doja t’i lidhja shqiptarët përtej kufijve. Ndërtimi i një produkti ishte mënyrë për të punuar drejt këtij synimi, në vend se ta lija vetëm si deklaratë krenarie.
Për këtë fola edhe në Diaspora Flet më 2020. Organizatori, Germin, e dokumentoi prezantimin tim për përdorimin e dua.com që të lidheshin shqiptarët që jetojnë larg vendlindjes. Kjo është pjesë e dokumentuar e punës. Nuk është dëshmi se një aplikacion mund ta zgjidhë çdo ndarje brenda një komuniteti.
Një marrëdhënie varet nga njerëzit që janë pjesë e saj. Platforma mund ta mundësojë njohjen; nuk mund ta mbajë një premtim, të tregojë respekt apo të ndërtojë besim në vend të tyre. Këto mbeten zgjedhje që njerëzit i bëjnë pasi njihen.
Vlerat që i përmenda
Në esenë origjinale përmenda guximin, lirinë, besimin, mikpritjen dhe besën. Pyetja e dobishme është çfarë kërkojnë këto fjalë prej meje. Nëse e vlerësoj mbajtjen e fjalës, a e mbaj edhe kur më kushton? Nëse dua më shumë besim mes njerëzve, a u jap arsye që t’i besojnë punës sime?
Për dikë që ndërton një kompani, kjo mund të nënkuptojë me qenë i qartë për atë që bën produkti dhe me e përmbushë premtimin. Jashtë punës, mund të jetë një zotim i zakonshëm ndaj një personi tjetër. Asnjëra nuk kërkon një pretendim të madh për atë që jemi nga lindja.
Ku shkoi tepër larg argumenti i mëparshëm
Versioni i hershëm përdorte shprehjen “ADN luftëtari” dhe bënte pohime të gjera për sjellje të trashëguara. Këto shprehje nuk shpjegojnë pse vepron një individ në një mënyrë të caktuar dhe këtu nuk po i paraqes si dëshmi shkencore. Kjo ese është më e fortë kur mbetet te pyetja ime dhe puna që zgjodha të bëj.
Cila pjesë e identitetit tënd mund të bëhet një zotim konkret këtë javë? Zgjidh diçka që një person tjetër mund ta dallojë në veprimet e tua. Kështu pyetja për përkatësinë kthehet në diçka me të cilën mund të punojmë.
Vizita ime te përkrenarja e Skënderbeut në Vjenë është një pjesë tjetër, më personale, e këtij kërkimi. Këto reflektime i vazhdoj te Letrat nga Valoni.
